*Bu makale Vergi Bülteni’nin 2. Sayısında yayınlanmıştır.
”Finansman Gider Kısıtlaması Hesaplama Robotu” için tıklayınız.
Giriş
Finansman gider kısıtlaması, KVK Geçici Madde 9 ve 3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmî Gazete, Sayı: 31385, 4 Şubat 2021) ile düzenlenmiştir. Kısıtlama, kullanılan yabancı kaynakların öz sermayeyi aşan kısmına isabet eden finansman giderlerinin %10’unun matrahtan indirilememesini öngörür.
Beyanname Kontrolünde Dikkat Edilecek Hususlar Bilanço Verilerinin Doğrulanması
Öz Sermaye: Beyannamenin ekinde yer alan bilançoda, öz sermaye tutarı (sermaye, yedekler, geçmiş yıllar kâr/zararları) kontrol edilir. Öz sermayenin negatif olması durumunda, tüm yabancı kaynak “öz sermayeyi aşan kısım” olarak değerlendirilir.
Yabancı Kaynak: Kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklar toplamı (banka kredileri, ilişkili kişilerden borçlar vb.) bilanço ile karşılaştırılır. Finansal kiralama borçları ve ertelenmiş vergi yükümlülükleri gibi kalemlerin yabancı kaynak tanımına girip girmediği incelenir.
Finansman Giderlerinin Tespiti
Finansman giderleri (faiz, komisyon, kur farkı, vade farkı vb.) gelir tablosunda “Finansman Giderleri” (Hesap Kodu: 660) altında yer alır. Ancak, uzmanların şu noktalara dikkat etmesi gerekir:
Kur Farkı Giderleri: Yabancı para cinsinden kredilere ilişkin kur farklarının finansman gideri sayılıp sayılmadığı kontrol edilir. İthalat borçlarından doğan kur farkları genellikle bu kapsama girmez (GİB Özelge, 2012).
Gizli Finansman Giderleri: İlişkili kişilerden alınan borçlara ilişkin faiz oranlarının piyasa koşullarına uygunluğu transfer fiyatlandırması açısından denetlenir (KVK Madde 11/1-b).
Kısıtlama Hesaplamasının Kontrolü
Hesaplama, aşağıdaki formülle yapılır:
Öz sermayeyi aşan yabancı kaynak = Kullanılan yabancı kaynak- Öz sermaye
Kısıtlamaya tabi finansman gideri = Toplam finansman gideri x (Öz sermayeyi aşan yabancı kaynak / Kullanılan yabancı kaynak)
KKEG = Kısıtlamaya tabi finansman gideri x %10
Örnek Hesaplama:
Bilanço: Öz sermaye = 1.500.000 TL, Yabancı kaynak = 2.800.000 TL Toplam finansman gideri = 280.000 TL
Öz sermayeyi aşan kısım = 2.800.000- 1.500.000 = 1.300.000 TL Oran = 1.300.000 / 2.800.000 = 0,4643
Kısıtlamaya tabi gider = 280.000 x 0,4643 = 129.994 TL KKEG = 129.994 x 0,10 = 12.999 TL
Beyannamede, 12.999 TL’nin KKEG satırında (Beyanname Ek-1, Satır 12) yer alıp almadığı kontrol edilir.
İstisna ve Muafiyetlerin Denetimi
Finansal Kuruluşlar: Banka, sigorta şirketi veya finansal kiralama şirketi ise kısıtlama uygulanmaz.
Teşvik Belgeli Yatırımlar: Finansman giderinin teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlara ilişkin olup olmadığı belgelerle doğrulanır.
Öz Sermaye Fazlalığı: Yabancı kaynak öz sermayeyi aşmıyorsa kısıtlama sıfır olmalıdır.
Dikkat: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporunda; Finansman Gider Kısıtlamasına Uyulmaması Nedeniyle Kurumlar Vergisi Matrahının Aşınması Bulgusuna yer verilmiştir. 2024 yılı Kurumlar Vergisi Beyannamelerinin kontrolünde bu konuya azami dikkat edilmesi tavsiye edilir.
Hakan Gürel
Gelir Uzmanı
Bu sayfada yer alan bilgiler sadece bilgilendirme amaçlıdır. VergiMevzuat.com profesyonel bir tavsiye veya hizmet verme amacı taşımamaktadır. Karar vermeden ve işlem yapmadan önce bir profesyonele danışınız. VergiMevzuat.com sitesinde yer alan bilgilerin üçüncü kişiler tarafından kullanılması sonucu oluşacak zarar, ziyan ve durumdan sorumluluğumuz bulunmamaktadır. Sorumluluk Beyanı için tıklayın.
